Rize'de Tarihi Keşif: 60 Yıllık Sırrı Osmanlıca Kitabe Çözdü

Rize’de devam eden yol çalışmaları, şehrin hafızasında yer alan ancak on yıllardır toprak altında kalan bir tarihi hazineyi yeniden gün yüzüne çıkardı.

Rize Belediyesi tarafından başlatılan ulaşım projesi sırasında üzeri açılan tarihi kemer köprünün, ortaya çıkan Osmanlıca kitabesi sayesinde yapılış amacı ve kim tarafından inşa edildiği netlik kazandı.

Asfaltın Altından Tarih Çıktı

Rize Merkez Cumhuriyet Caddesi’nden başlayarak Kale Mahallesi üzerinden Yağlıtaş Mahallesi’ne uzanacak olan yol çalışması, Atatürk Caddesi güzergahında büyük bir sürprize sahne oldu.

Halk arasında "Çitanın Köprüsü" olarak bilinen, 1940’lı yıllarda bir kısmı, 1960’lı yıllarda ise tamamı kapatılarak yol altında bırakılan tarihi kemer köprü, iş makinelerinin çalışmasıyla yeniden gün ışığına kavuştu.

Bağdat’tan Rize’ye Uzanan Bir Vasiyet

Köprünün üzerindeki Osmanlıca kitabeyi inceleyen Araştırmacı-Yazar Recep Koyuncu, elde edilen bilgilerin köprünün tarihini tamamen aydınlattığını belirtti. Koyuncu’nun aktardığı bilgilere göre köprü, 1888 yılında hayata gözlerini yuman Zırhzade Hacı İzzet Efendi'nin vasiyeti üzerine inşa edildi.

O dönem Bağdat’ta kumaş ticaretiyle uğraşan Zırhzade Hacı İzzet Efendi, vasiyetinde adının anılması için bir köprü yapılmasını istemiş; vefatından beş yıl sonra ise varisleri bu vasiyeti yerine getirmiştir. Bağdat’ta vefat eden İzzet Efendi’nin mezarı da halen orada bulunmaktadır.

Rizeli Şair Şakir Agâhi Efendi’nin İmzası

Kitabenin edebi değeri de en az tarihi değeri kadar dikkat çekici. Kitabede yer alan beyitlerin, Rize'nin ünlü şairlerinden Şakir Agâhi Efendi tarafından yazıldığı tespit edildi. Araştırmacı Recep Koyuncu, kitabenin içeriğine dair şu teknik detayları paylaştı:

• Tam Tarih: Kitabede düşülen tarih 20 Zilhicce 1305 olup, Miladi takvime göre 28 Ağustos 1888 tarihine tekabül etmektedir.

• İsim Sırrı: Tapu kayıtlarında "Çıtağan Köprüsü" olarak geçen yapının, 1583 tarihli Tapu Tahrir defterlerinde zaten mevcut olduğu, ancak yıkılmasının ardından Zırhzade Hacı İzzet Efendi’nin vasiyetiyle yeniden inşa edildiği anlaşıldı.

Hacı İzzet Efendi’nin Himmeti Devam Ediyor

Koyuncu, köprünün sadece bir geçiş noktası değil, bir vefa borcu olduğunu belirterek; "Kitabede yer alan ifadeler, Zırhzade Hacı İzzet Efendi’nin hayrının ve himmetinin devam edebilmesi için varisleri tarafından yaptırıldığını açıkça gösteriyor. Bugün bu kitabenin okunmasıyla Rize’nin bir tarihsel boşluğu daha dolmuş oldu." dedi.

Rize'de 200 Yıllık Taş Köprü Gün Yüzüne Çıktı