Proje yöneticisi kurum TÜBİTAK MAM Enerji Enstitüsü iken işbirliği yapılan kurumlar Yıldız Teknik Üniversitesi ve Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi oldu.
RTE Üniversitesi’nden Prof. Dr. Adnan Midilli'nin proje danışmanı olarak görev yaptığı projede, ayrıca, Prof. Midilli’nin bir yüksek lisans ve bir doktora öğrencisi de projede görev yapacak.
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Araştırma ve İnovasyondan sorumlu eski rektör yardımcısı ve Mühendislik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Adnan Midilli: “15 ay önce planlayıp hazırladığımız ve bir konsorsiyum halinde TÜBİTAK 1003 öncelikli alanlar programına sunduğumuz “Termik santraller için Türk linyitlerine uygun yakıcı geliştirilmesi” konulu yaklaşık 1.87 milyon TL bütçeli ve 30 ay süreli projemiz revize edilerek 6 kasım 2013 itibariyle kabul edilmiş ve açılmıştır. Proje ekibi, TÜBİTAK MAM, Yıldız Teknik Üniversitesi ve RTEÜ’den araştırmacılardan oluşuyor. Projede taahhüt edilen bütün çalışmalar TÜBİTAK MAM Enerji Enstitüsü’nde yapılacaktır" dedi.
PROJE’NİN AMACI VE HEDEFİ
Ülkemizde 2011 yılındaki 229.395 GWh’lik elektrik üretimine bakıldığında, birincil kaynaklardan doğalgazın %45,36 oranında, kömürün ise (linyit, ithal kömür, taş kömürü, asfaltit) %28,87 oranında kullanıldığı görülmektedir.
Ülkemiz, ısıl değerleri düşük olmasına rağmen büyük oranda linyit kaynaklarına sahip bir ülkedir. Ülkemizde bilinen yaklaşık 12 milyar ton linyit rezervi bulunmaktadır. Bundan sonraki süreçte kömürün elektrik üretimindeki payı mutlaka arttırılmalı ve kömürden elektrik üretme ile ilgili teknoloji geliştirme çalışmaları yürütülmelidir. Ülkemizin gelişen bir ülke olması ve her yıl yaklaşık 3 GWe yeni enerji kaynağına ihtiyacı olması düşünüldüğünde ve üstüne üstelik doğalgazın maliyetleri nedeniyle giderek enerji üretiminde payının azalması gerektiği göz önüne alındığında, kömür yakma teknolojilerin ülkemizde mutlaka geliştirilmesi gerekmektedir.
Kömür ile ilgili teknolojilere bakıldığında ise kömür yakma teknolojileri önemli bir yere sahiptir. Özellikle, pulverize kömür yakma sistemlerindeki yakıcıların; yanma verimi ve emisyonlar üzerinde oldukça önemli rolleri bulunmaktadır.
Ülkemizdeki kömür santrallerinde kullanılan yakma sistemlerinde mevcutta yaşanan önemli problemler vardır. Bunlar;
- Hassas bir ikincil hava yakıt kontrolü yapılamamaktadır.
- Yakıt yakıcıdan homojen olarak kazana gönderilememektedir.
- Alev topunun kazan içindeki yeri kontrol edilememektedir.
- Alev topunun kayması kazan içindeki boru demetlerinin mikro yapılarının bozulmasına ve boru patlaklarına sebep olmaktadır.
- NOx emisyonları özellikle ilerleyen yıllarda emisyon limitlerinin de düşmesi ile problem olacaktır.
Bu projede amaç; yukarıda özetlenen olumsuzlukların giderilmesine yönelik olarak, termik santrallerde ve enerji üretim sektöründe kullanılmak üzere yakma verimini artıran, düşük NOxemisyonlu, düşük kalitedeki yerli kömürlere uygun pulverize kömür yakıcılarının geliştirilmesi ve yerlileştirilmesidir.
Prof. Midilli projenin hedeflerini şu şekilde sıraladı:
* Termik santrallerde kullanılan pulverize kömür yakıcılarının yerli sanayiye know-how’ı ile birlikte kazandırılması,
* Düşük kalitedeki linyitlerimizin, kimyasal ve fiziksel özelliklerine uygun yakıcıların geliştirilmesi,
* Hem yanma veriminin arttırılmasını hem de NOxemisyonların azaltılmasını sağlayacak bir yakıcının geliştirilmesi,
* Kazan içerisinde homojen bir yanma ve sıcaklık dağılımı sağlayabilen bir yakıcının geliştirilmesi,
* Yakıcı içinde uygun hava yakıt karışımını sağlayacak konstrüksiyonun geliştirilerek yakıcı çıkışında kömürün homojen olarak kazan içine dağılmasının sağlanması,
Proje sonucu elde edeceğimiz ürün ülkemizin enerji alanında kalkınmasına doğrudan katkı sağlayacaktır. Şöyle ki; toplam 7 ayrı termik santralimizde yaklaşık 500 adet yakıcı olduğu tespit edilmiştir. Yeni emisyon limitlerinin azalacağı buna bağlı olarak eski ve kontrolü zor yakıcıların değiştirilmesi gerektiği düşünüldüğünde, bu durum ülkemiz adına büyük bir potansiyel iş imkanını doğuracaktır. Bunun sonucu olarak, yerli kaynakların yurt dışına gitmesi engellenecek ve teknoloji olarak bu bilgilerin ülkemizde üretilmesiyle insan kaynağımızın da gelişmesinin önü açılmış olacaktır.
PROJENİN AKADEMİK KATKISI
Proje kapsamında istihdamı plânlanan 3 yeni araştırmacı yetiştirilmiş olunacak ve 6 bursiyere de üniversitedeki çalışmaları ve tezleri için destek verilecektir.
Proje kapsamında görevlendirilecek bursiyerler; yakıcıların CFD analizlerinin yapılması, tanecik boyutunun yanma üzerine etkilerinin araştırılması, NOx oluşum şekillerinin incelenmesi, yanma havası hızlarının yanma kinetiği üzerine etkilerinin belirlenmesi, yakıt homojenizasyonunun yanma üzerine etkisi vb. gibi alanlarda yüksek lisans, doktora tezi gibi çalışmalarda bulunabileceklerdir.
PROJENİN TEKNOLOJİK KATKISI
İlk prototip ürünün çıkması ve tasarım bilgi paketinin çıkarılması teknolojik olarak projenin çıktıları olacaktır. Proje kapsamında geliştirilecek pulverize kömür yakıcısı ile birlikte bu konuda tamamen yerli bir teknoloji geliştirilmiş olacak ve ülkemizin ihtiyaç duyduğu yerli kömürlerin en verimli ve en düşük emisyonda yakılmasının yolunu açacaktır.
PROJENİN ULUSAL EKONOMİYE VE SOSYAL REFAHA KATKISI
Pulverize yakıtlı bir termik santralin bir ünitesinde ortalama 24 yakıcı ağzı bulunmaktadır. Mevcuttaki santrallerimizin yaşları büyük olup bundan sonraki süreçte kullanılabilmeleri için rehabilite edilmeleri gerekmektedir ki bu durum termik santral özelinde ülkemiz için büyük bir pazarın varlığına işaret etmektedir. Bu proje ile ülkemizde yeni iş imkânları oluşacak ve bu teknolojinin yerli sanayiye kazandırılması ile de firmalarımız bu konuda dünya pazarına açılabileceklerdir.
Yorumlar
Kalan Karakter: