Zira çöpler toplanmayıp sokak aralarında yığınlar halinde biriktiği takdirde nasıl bir ortam olacağını ve bunun meydana getireceği zararları herkes bilir. Bu nedenle temizlik görevlileri düzenli çalışır, cadde ve sokakların temizliğini sağlarlar. Buna benzeyen organize temizlik işlemlerini vücudumuzdaki her bir hücrede de yapan bir protein molekülü vardır. Bu molekülün adı ‘ubikuitin’dir.
Vücudumuzdaki 100 trilyon hücrenin her birinde, saniyede 2000 kadar protein üretilmektedir. Her bir hücrede yaklaşık 1 milyar protein yer alır. Bu proteinlerin her birinin hücre içerisinde kendine has görevi vardır. Her protein çeşidi, kendine ait görevleri hücre içerisinde hiç durmaksızın hatasız olarak yerine getirir. Böylece hücresel faaliyetler sağlıklı bir şekilde devam eder.
Bu Protein Her An Göreve Hazır Olarak Bekliyor...
Proteinler, DNA'daki şifreye göre üretilir. Bazen, bu şifrede radyasyon gibi bir dış etki sonucunda bir kopma ya da yer değişikliği oluşur ve üretilen proteinler yanlış ya da eksik kodlamadan dolayı hatalı olarak üretilir. Bu proteinlere ‘mutant protein’ denir. Üretilen bu hatalı proteinlerin en kısa zamanda tespit edilip yıkılması gerekir. Eğer mutant proteinlere müdahale edilmezse, bunlar hücre içerisinde birikerek çok ciddi problemler oluşturabilir; hatta hücrenin tamamen işlevselliğini kaybetmesine sebep olabilirler.
İşte tam da böyle bir durum için her an görev başında olan bir molekül vardır. Kendisi de bir protein olan ‘ubikuitin’ adındaki bu molekül hücrede hatalı üretilmiş mutant proteinleri tespit edip hücredeki gerekli birimlere taşır. Bu özel birimlerde proteinin kontrollü şekilde yıkılmalarını sağlanır.
Temizlikçi Proteinin Kanserle Olan İlişkisi
Üretilen mutant proteinler bazen yukarıda bahsettiğim sistemin görevini tam olarak yerine getirememesi ya da yavaş çalışması durumunda tamamen yıkılamaz ve hücresel faaliyetlerde görev almaya başlarlar. Örneğin hücrenin, diğer hücreleri tanımasını sağlayan hücre zarındaki algılayıcıların protein kısımları mutant proteinlerden oluşursa artık diğer hücreler bu hücreyi tanıyamaz hale gelirler. Vücut hücreleri tarafından tanınmayan hücre de kendi kendine kontrolsüz bir şekilde bölünmeye ve çoğalmaya başlar. Bu da vücutta kanserin oluşmasına sebep olur.
Görüldüğü gibi, tek bir hücrenin içindeki binlerce protein çeşidinden sadece biri olan ubikutin`in eksikliğinde ya da görevini tam olarak yerine getirememesi durumunda hücresel faaliyetlerde önemli problemler oluşmaktadır. Bu da bizlere, hücrenin, aynı anda tüm sistem ve organelleriyle eksiksizce ve hatasız olarak var olması gerektiğini göstermektedir.
Günümüzde, moleküler biyologların temizlikçi ubikuitin molekülü üstünde yaptığı araştırmalar sayesinde, hücredeki mutant proteinleri ve kanser hücrelerini daha ilk aşamada yok edebilecek yöntemler geliştirilmeye çalışılmaktadır.
Temizlikçi ubikuitin molekülleri aracılığıyla kanser gibi çok ciddi hastalıklara sebep olabilecek hatalı-bozuk proteinler yok edilmektedir. Sağlımız için son derece önemli bu işlemlerin vücudumuzda gerçekleştiğini hiçbirimiz fark etmeyiz. Yemek yerken, uyurken, gezerken, konuşurken, çalışırken bedenimizdeki her hücredeki her bir protein bizim için çalışmaktadır. Yüce Rabbimiz Allah’ın biz kulları üzerindeki rahmeti, merhameti, şefkati her an, her saniye bedenimizi sarıp kuşatmaktadır. Ancak elektron mikroskobu ile görebildiğimiz bu protein moleküllerini yaratan ve yönlendiren, her an kontrolü altında bulunduran alemlerin Rabbi olan Allah’tır. Sonsuz ilim ve kudret sahibi Rabbimiz bir ayetinde şöyle buyurur:
O Allah ki, yaratandır, (en güzel bir biçimde) kusursuzca var edendir, 'şekil ve suret' verendir. En güzel isimler O'nundur. Göklerde ve yerde olanların tümü O'nu tesbih etmektedir. O, Aziz, Hakimdir. (Haşr Suresi, 24)
Yorumlar
Kalan Karakter: