DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, Doğu Karadeniz bölgesinin can damarı olan yaş çay sezonu öncesinde üreticilerin karşı karşıya kaldığı ekonomik darboğaza dikkat çekti.
Karal, çay taban fiyatına destekleme priminin eklenmemesi ve geçmişteki ödeme modellerinden vazgeçilmesinin, bölge insanını tarlaya girmeden mağdur ettiğini vurguladı.
"Destekleme Ödemeleri Üreticinin Can Suyuydu"
Milletvekili Hasan Karal, AK Parti iktidarının ilk yıllarında başlatılan ve uzun süre kesintisiz devam eden destekleme uygulamasının sona erdirilmesini sert bir dille eleştirdi.
Geçmişte Mart ve Nisan aylarında yapılan ödemelerin üretici için önemine değinen Karal, şu ifadeleri kullandı:
"Eskiden çay alım fiyatına ek olarak verilen destekler tam da bu aylarda, yani gübreleme döneminde üreticinin hesabına yatardı. Çiftçimiz bu parayla gübresini alır, sezona borçlanmadan, güçlü bir şekilde başlardı. Bu sistem, ödemelerin yıl geneline yayılmasını sağlıyor; yaş çay bedeli, budama tazminatı ve destekleme primi ile üreticiye nefes aldırıyordu. Şimdi bu desteklerin neden kaldırıldığını sormak en doğal hakkımızdır."
"Faize Trilyonlar, Çiftçiye Kırıntı!"
Bütçe rakamları üzerinden hükümetin tarım politikasını eleştiren Karal, üretim yerine faize kaynak ayrıldığını belirtti.
2026 yılı bütçe verilerine atıfta bulunan Karal, "Devletin tarıma vermesi gereken yasal destek 772 milyar lira olması gerekirken, bütçede sadece 168 milyar lira ayrıldı. Öte yandan faize ayrılan kaynak tam 2,7 trilyon lira! Trilyonları faize bulan anlayış, eli nasırlı Rizeli, Artvinli, Trabzonlu çay üreticisine yasal hakkını neden çok görüyor?" diye sordu.
Maliyet Artışı Üretimi Tehdit Ediyor
Özellikle küresel gerilimler ve Hürmüz Boğazı'ndaki riskler nedeniyle gübre fiyatlarının fahiş oranlarda arttığını ifade eden Karal, Doğu Karadeniz'de çayın bir alternatifinin olmadığını hatırlattı.
Çayın Karadeniz'de sadece bir tarım ürünü değil, bir yaşam biçimi olduğunu söyleyen Karal, "Çayı denklemden çıkardığınız an bölge ekonomisi çöker. Üreticinin önünde başka bir yol yok, bu yüzden devlet elini taşın altına koymalı" dedi.
DEVA Partisi’nin Çözüm Önerileri: %50 Gübre Desteği Şart!
Hasan Karal, yeni sezon öncesi üreticiyi rahatlatacak acil eylem planını ise şu başlıklarla sıraladı:
-
Doğrudan Gübre Desteği: Gübre maliyetinin en az yüzde 50’si devlet tarafından doğrudan karşılanmalıdır.
-
Mazot Desteği: Artan nakliye ve işleme maliyetleri için çiftçiye mazot desteği sağlanmalıdır.
-
Destekleme Priminin Dönüşü: Kaldırılan destekleme primi yeniden hayata geçirilmeli ve üretim takvimine uygun şekilde zamanında ödenmelidir.
-
Refah Payı: Çay alım fiyatı, sadece maliyetleri değil, üreticinin insanca yaşayabileceği bir refah payını da içermelidir.
Karal, açıklamasını "Demokratik bir hukuk devletinde üreticiyi enflasyona ezdirmek değil, üretimi teşvik etmek esastır. Eğer bu adımlar atılmazsa, bölge insanı bu sezonu sadece buruk değil, büyük bir ekonomik yıkımla kapatacaktır" sözleriyle tamamladı.
Yorumlar
Kalan Karakter: